Een vacature die maar niet wordt ingevuld. Een zieke docent voor wie geen vervanger beschikbaar is. Of een rooster dat alleen rondkomt doordat collega’s extra uren oppakken. Voor veel scholen zijn het herkenbare situaties.
Het docententekort in het voortgezet onderwijs raakt meer dan alleen de planning. Het kan zorgen voor lesuitval, hogere werkdruk en minder tijd voor leerlingen die extra begeleiding nodig hebben.
Meer docenten aantrekken blijft belangrijk. Maar wat kun je als school doen wanneer die mensen niet direct beschikbaar zijn? Gelukkig zijn er mogelijkheden om je team te ondersteunen en het onderwijs beter te laten doorlopen.
Geef docenten ruimte voor hun vak
Een aanpak van het docententekort begint ook bij de mensen die al op school werken. Hoe zorg je ervoor dat zij hun werk goed kunnen blijven doen én graag blijven?
Docenten willen lesgeven, leerlingen begeleiden en hun vakkennis overbrengen. Toch gaat een deel van hun tijd naar werkzaamheden rondom het onderwijs. Door die taken slimmer te verdelen, ontstaat meer ruimte voor hun belangrijkste werk.
Kijk welke taken je kunt overdragen
Denk aan surveillance tijdens toetsen, toezicht tijdens tussenuren, huiswerkbegeleiding en organisatorische werkzaamheden. Niet iedere taak vraagt om de inzet van een vakdocent.
Breng daarom in kaart waar de tijd van je team naartoe gaat. Welke werkzaamheden horen bij de docent? En waar kan een onderwijsassistent of andere ondersteuner helpen?
Een betere taakverdeling kan voorkomen dat steeds dezelfde collega’s extra werk opvangen.
Zet onderwijsassistenten gericht in
Onderwijsassistenten kunnen docenten veel werk uit handen nemen. Ze ondersteunen bij dagelijkse activiteiten en helpen om rust en structuur binnen de school te bewaren.
Dat is prettig tijdens drukke periodes, maar ook wanneer je het team voor langere tijd wilt ontlasten.
Ondersteuning in de klas en daarbuiten
Afhankelijk van hun ervaring en de afspraken binnen de school kunnen onderwijsassistenten helpen bij:
- Klassenmanagement en praktische ondersteuning tijdens lessen.
- Begeleiding van leerlingen die zelfstandig werken.
- Surveillance tijdens toetsen.
- Toezicht tijdens tussenuren.
- Huiswerkbegeleiding en organisatorische taken.
Duidelijke afspraken maken daarbij het verschil. Als iedereen weet wie waarvoor verantwoordelijk is, wordt ondersteuning een vast onderdeel van de schooldag.
Gebruik student-docenten als aanvulling op je team
Student-docenten kunnen extra ondersteuning bieden bij vakinhoudelijke begeleiding en onderwijsactiviteiten. Hun studieachtergrond, ervaring en vaardigheden bepalen waar ze het beste tot hun recht komen.
Een student met een passende achtergrond kan bijvoorbeeld leerlingen helpen met wiskunde, een oefensessie begeleiden of bestaande lesstof met een kleine groep doornemen.
Zorg voor een passende inzet en goede begeleiding
Een student-docent vervangt niet automatisch een bevoegde vakdocent. Bekijk daarom vooraf welke werkzaamheden passend zijn, welke begeleiding nodig is en wie de verantwoordelijkheid draagt.
Bestaand lesmateriaal, een duidelijke opdracht en een vast aanspreekpunt helpen om de inzet goed te organiseren.
Student-docenten kunnen bovendien een frisse blik meebrengen. Doordat zij vaak relatief dicht bij de belevingswereld van leerlingen staan, kan het voor leerlingen makkelijker zijn om vragen te stellen.
Houd aandacht voor leerlingen bij lesuitval
Een personeelstekort begint als een planningsprobleem, maar leerlingen kunnen de gevolgen merken. Ze missen uitleg, raken achter met opdrachten of krijgen minder begeleiding dan ze nodig hebben.
Kijk daarom niet alleen naar het opvullen van uren. Vraag ook welke leerlingen extra ondersteuning nodig hebben en hoe je die kunt organiseren.
Organiseer begeleiding rondom de vaklessen
Huiswerkbegeleiding, bijles, examentraining en ondersteuning bij studievaardigheden kunnen leerlingen helpen om overzicht te houden en verder te komen.
Denk aan een vast moment waarop leerlingen vragen kunnen stellen, hulp krijgen bij hun planning of lastige lesstof opnieuw oefenen. Zo hoeft niet alle extra begeleiding tijdens de reguliere vakles plaats te vinden.
Deze ondersteuning kan gemiste vaklessen niet volledig vervangen, maar helpt wel om leerlingen beter op te vangen.
Combineer hulp voor vandaag met een aanpak voor morgen
Er is geen enkele maatregel die het docententekort in het VO in één keer oplost. Nieuwe docenten opleiden, zij-instromers begeleiden en medewerkers behouden blijven nodig.
Tegelijkertijd moet het onderwijs vandaag doorgaan. Daarom is het verstandig om tijdelijke ondersteuning te combineren met verbeteringen voor de langere termijn.
Begin bij het grootste knelpunt
Waar loopt jullie school vooral tegenaan? Lesuitval? Toetsweken die veel capaciteit vragen? Of docenten die structureel te veel ondersteunende taken uitvoeren?
Door dat eerst helder te krijgen, kun je gerichter kiezen. Soms helpt extra surveillance al om het team te ontlasten. In andere situaties is ondersteuning in de klas of vaste huiswerkbegeleiding passender.
Bespreek na de inzet ook wat het oplevert. Krijgen docenten meer ruimte? Worden leerlingen beter geholpen? En sluit de ondersteuning nog aan op wat de school nodig heeft?
Flexibele onderwijsondersteuning via DBS Educatie
DBS Educatie helpt scholen in het voortgezet onderwijs bij tijdelijke en structurele capaciteitsproblemen. Onze onderwijsassistenten en student-docenten ondersteunen onder andere bij klassenmanagement, surveillance, huiswerkbegeleiding en onderwijsactiviteiten rondom lesuitval.
We kijken samen welke inzet past bij jullie school, het team en de leerlingen. Met duidelijke afspraken over werkzaamheden, begeleiding en verantwoordelijkheden.
Bespreek wat jullie school nodig heeft
Zoeken jullie hulp tijdens een drukke toetsperiode? Extra ondersteuning in de klas? Of een manier om docenten voor langere tijd te ontlasten?
Plan vrijblijvend een kennismaking met DBS Educatie. We bespreken waar jullie tegenaan lopen en welke ondersteuning daarbij past.
